بحران انرژی و فرسودگی ماشینآلات؛ نقشه راه صنعت سازههای فولادی برای عبور از بنبست تولید
فعالان صنعت سازههای فولادی میگویند قطعیهای مکرر برق، فرسودگی ماشینآلات و دشواری تأمین تجهیزات نوین، روند تولید در این صنعت را با چالش جدی روبهرو کرده است. به گفته آنها، عبور از این وضعیت بدون حمایتهای ارزی، مقرراتی و اجرایی اتاق بازرگانی و دستگاههای مرتبط امکانپذیر نیست.
به گزارش اخبار ساختمان، در سالهای اخیر واحدهای تولیدی و شهرکهای صنعتی، بهویژه در فصل گرما، با محدودیتهای گسترده تأمین برق مواجه شدهاند. این مسئله در صنایعی مانند سازههای فولادی که وابستگی بالایی به برق، تجهیزات برشکاری، جوشکاری و خطوط تولید دارند، اثر مستقیم بر ظرفیت تولید، زمان تحویل پروژهها و هزینه تمامشده محصول گذاشته است.
بحران انرژی چگونه تولید سازههای فولادی را کند کرده است؟
شاهرخ فرهنگنیا، فعال صنعت سازههای فولادی، با اشاره به مشکلات تولیدکنندگان در حوزه انرژی اعلام کرده است که یکی از بزرگترین معضلات این صنعت، قطعیهای مکرر برق و محدودیت تأمین انرژی است. به گفته او، بسیاری از شرکتهای تولیدی در سالهای اخیر ناچار شدهاند برای ادامه فعالیت خود، به دنبال تأمین برق مستقل باشند.
در چنین شرایطی، بخشی از تولیدکنندگان به استفاده از دیزل ژنراتور روی آوردهاند؛ اما افزایش تقاضا برای این تجهیزات، زمینه شکلگیری بازار غیررسمی و افزایش شدید قیمتها را فراهم کرده است. این موضوع باعث شده هزینه تأمین انرژی برای واحدهای تولیدی بالا برود و فشار بیشتری به فعالان صنعت سازههای فولادی وارد شود.
فرهنگنیا معتقد است اگر امکان واردات مستقیم دیزل ژنراتور برای شرکتهای تولیدی فراهم شود، تولیدکنندگان میتوانند این تجهیزات را با قیمت پایینتری نسبت به بازار داخلی تأمین کنند. به گفته او، واردات از کشورهای مبدأ میتواند هزینه خرید دیزل ژنراتور را حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد.
نقش اتاق بازرگانی در عبور از چالش انرژی
یکی از محورهای اصلی اظهارات فعالان این حوزه، ضرورت همکاری اتاق بازرگانی با تولیدکنندگان است. فرهنگنیا تأکید کرده است که اگر اتاق بازرگانی بتواند در بخشهای ستادی، سازمانی، ارزی و ریالی مسیر را برای واحدهای تولیدی هموار کند، بخشی از فشار ناشی از بحران انرژی کاهش خواهد یافت.
به گفته فعالان این صنعت، بسیاری از تولیدکنندگان به تنهایی توان عبور از پیچیدگیهای واردات، تأمین ارز، ثبت سفارش و مقررات اداری را ندارند. از این رو، تسهیل فرآیند واردات تجهیزات انرژیزا میتواند به حفظ جریان تولید در شهرکهای صنعتی کمک کند.
در واقع، مسئله فقط خرید دیزل ژنراتور نیست؛ بلکه موضوع اصلی این است که صنعت سازههای فولادی برای ادامه تولید پایدار، به یک مسیر رسمی، شفاف و کمهزینه برای تأمین تجهیزات مورد نیاز خود احتیاج دارد.
پنلهای خورشیدی؛ راهکار مکمل برای کاهش بحران انرژی
در کنار دیزل ژنراتورها، استفاده از پنلهای خورشیدی نیز به عنوان یکی از راهکارهای مکمل برای کاهش فشار ناشی از قطعی برق مطرح شده است. فرهنگنیا با اشاره به ظرفیت انرژی خورشیدی در صنایع مختلف گفته است که توجه به این بخش میتواند به تولیدکنندگان کمک کند تا بخشی از نیاز انرژی خود را مستقلتر تأمین کنند.
با این حال، واردات پنلهای خورشیدی و تجهیزات وابسته نیز مانند سایر تجهیزات صنعتی، نیازمند حمایت مقرراتی و تسهیلاتی است. اگر تولیدکنندگان بتوانند تجهیزات انرژی خورشیدی را با هزینه مناسبتر وارد کنند، بخشی از وابستگی آنها به شبکه برق کاهش مییابد.
البته پنلهای خورشیدی به تنهایی نمیتوانند تمام نیاز انرژی واحدهای سنگین تولیدی را پوشش دهند، اما میتوانند در کنار سایر منابع، نقش مؤثری در مدیریت مصرف، کاهش توقف تولید و کنترل هزینههای انرژی داشته باشند.
فرسودگی ماشینآلات؛ مانع جدی افزایش بهرهوری
چالش صنعت سازههای فولادی فقط به بحران انرژی محدود نمیشود. فرسودگی تجهیزات و عقبماندگی بخشی از کارخانهها از فناوریهای روز دنیا نیز یکی از مشکلات اصلی تولیدکنندگان است.
فرهنگنیا با اشاره به حرکت صنایع جهانی به سمت تجهیزات پیشرفته گفته است که واحدهای تولیدی ایران نیز برای افزایش بهرهوری باید به سمت استفاده از دستگاههای مدرن حرکت کنند. از جمله این تجهیزات میتوان به دستگاههای برشکاری پیشرفته، رباتهای جوشکاری و خطوط تولید بهروز اشاره کرد.
فرسودگی ماشینآلات باعث میشود سرعت تولید کاهش یابد، خطای انسانی بیشتر شود، کیفیت محصول نهایی تحت تأثیر قرار گیرد و هزینه تعمیر و نگهداری افزایش پیدا کند. در بازاری که زمان تحویل، کیفیت ساخت و قیمت تمامشده اهمیت بالایی دارد، ادامه فعالیت با تجهیزات مستهلک میتواند قدرت رقابت تولیدکنندگان را کاهش دهد.
رباتهای جوشکاری چه کمکی به صنعت سازههای فولادی میکنند؟
یکی از پیشنهادهای مطرحشده برای نوسازی این صنعت، استفاده گستردهتر از رباتهای جوشکاری و تجهیزات اتوماتیک است. این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بسیاری از واحدهای تولیدی با کمبود نیروی انسانی متخصص روبهرو هستند.
در تولید سازههای فولادی، دقت برش، کیفیت جوش، سرعت مونتاژ و یکپارچگی اجرای قطعات اهمیت زیادی دارد. استفاده از تجهیزات مدرن و رباتیک میتواند کیفیت تولید را افزایش دهد و وابستگی واحدهای تولیدی به نیروی انسانی متخصص را تا حدی کاهش دهد.
همچنین رباتهای جوشکاری و دستگاههای برشکاری نوین میتوانند باعث کاهش خطا، افزایش سرعت تولید، کاهش دوبارهکاری و بهبود کیفیت نهایی محصول شوند. به همین دلیل، نوسازی ماشینآلات نهتنها یک انتخاب فناورانه، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای صنعت سازههای فولادی محسوب میشود.
واردات تجهیزات مدرن؛ نیازمند تسهیلات ارزی و مقرراتی
فرهنگنیا در پاسخ به پرسشی درباره امکان واردات تجهیزات مورد نیاز صنعت سازههای فولادی اعلام کرده است که برخی شرکتها با وجود دشواریهای موجود، اقدام به واردات تجهیزات کردهاند؛ اما توسعه این مسیر نیازمند همراهی و همکاری جدی اتاق بازرگانی است.
به گفته او، اگر شرایط برای تولیدکنندگان تسهیل شود، امکان واردات تجهیزات مورد نیاز از کشورهای مبدأ فراهم خواهد شد. این موضوع میتواند هزینه تأمین ماشینآلات و تجهیزات صنعتی را کاهش دهد و به نوسازی واحدهای تولیدی کمک کند.
فعالان این حوزه معتقدند که حمایت از واردات هدفمند تجهیزات صنعتی، به معنای تضعیف تولید داخلی نیست؛ بلکه در شرایطی که برخی فناوریها یا ماشینآلات تخصصی در داخل بهصورت گسترده در دسترس نیستند، واردات میتواند به افزایش بهرهوری، ارتقای کیفیت و کاهش هزینه تولید کمک کند.
چرا نوسازی صنعت سازههای فولادی برای بازار ساختوساز مهم است؟
صنعت سازههای فولادی یکی از حلقههای مهم زنجیره ساختوساز، پروژههای عمرانی و توسعه صنعتی است. هرگونه اختلال در تولید این صنعت میتواند بر زمانبندی اجرای پروژهها، هزینه ساخت و کیفیت نهایی سازهها اثر بگذارد.
وقتی کارخانهها به دلیل قطعی برق با توقف تولید مواجه میشوند یا به دلیل ماشینآلات فرسوده نمیتوانند با ظرفیت مناسب فعالیت کنند، پروژههای ساختمانی و عمرانی نیز تحت تأثیر قرار میگیرند. این مسئله در نهایت میتواند به افزایش هزینهها و طولانیتر شدن زمان اجرای پروژهها منجر شود.
از این منظر، حل چالش انرژی و نوسازی تجهیزات در صنعت سازههای فولادی فقط یک مطالبه صنفی نیست؛ بلکه موضوعی مرتبط با کل زنجیره ساختوساز کشور است.
جمعبندی
فعالان صنعت سازههای فولادی معتقدند بحران انرژی، قطعی برق، بازار گران تجهیزات پشتیبان و فرسودگی ماشینآلات، این صنعت را در مسیر تولید با محدودیتهای جدی روبهرو کرده است. پیشنهادهایی مانند واردات مستقیم دیزل ژنراتور، استفاده از پنلهای خورشیدی، تأمین تجهیزات رباتیک و نوسازی خطوط تولید، از جمله راهکارهایی است که برای عبور از این وضعیت مطرح شدهاند.
با این حال، اجرای این راهکارها بدون تسهیلات ارزی، کاهش موانع اداری و حمایت اتاق بازرگانی دشوار خواهد بود. اگر مسیر واردات تجهیزات انرژیزا و ماشینآلات مدرن برای تولیدکنندگان تسهیل شود، امکان کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت تولید در صنعت سازههای فولادی فراهم خواهد شد.
در نهایت، آینده این صنعت به توانایی آن در عبور از دو چالش همزمان وابسته است: تأمین پایدار انرژی و نوسازی تجهیزات تولید. دو موضوعی که میتوانند مسیر تولید سازههای فولادی را از بنبست فعلی به سمت بهرهوری و رقابتپذیری بیشتر هدایت کنند.
