جزئیات واگذاری مسکن استیجاری به زوج های جوان
جزئیات واگذاری مسکن استیجاری به زوج های جوان؛ تحویل واحدهای طرح آشیان
اخبار ساختمان – افزایش نامتعارف هزینه‌های اجاره‌بها در سال‌های اخیر، ضرورت مداخله سیاست‌گذار و ورود ابزارهای نوین حمایتی نظیر توسعه نظام اجاره‌داری را به اولویتی اساسی در برنامه‌های کلان دولت تبدیل کرده است. در این میان، زوج‌های جوانی که در آغاز تشکیل زندگی مشترک قرار دارند، بیش از هر قشر دیگری نیازمند چترهای حمایتی در بازار مسکن هستند.
به گزارش «اخبار ساختمان»، مهندس رضا فرهادزاده، مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش طرح‌های مسکن وزارت راه و شهرسازی، به تشریح آخرین وضعیت اجرایی الگوی حمایتی تأمین مسکن ویژه زوج‌های جوان موسوم به «طرح آشیان» پرداخت. وی از ثبت‌نام بیش از ۹ هزار متقاضی برای تصاحب حدود ۶ هزار واحد مسکونی عرضه شده در این فراخوان خبر داد و اعلام کرد که بخش عمده این واحدها آماده واگذاری هستند و فرآیند تحویل کلید آن‌ها به‌زودی آغاز می‌شود.
ثبت‌نام مرحله‌ای ۹ هزار متقاضی برای ۶ هزار واحد مسکونی
فرهادزاده با تشریح شیوه نام‌نویسی و ارزیابی شرایط متقاضیان اظهار داشت:
«تاکنون در استان‌هایی که فراخوان و فرآیند ثبت‌نام در آن‌ها کلید خورده، بیش از ۹ هزار درخواست ثبت شده است. این حجم تقاضا برای تصاحب حدود ۶ هزار واحد مسکن استیجاری ثبت شده که در قالب بسته‌های فراخوان اختصاص یافته بود.»
وی با یادآوری ضوابط دقیق غربالگری تصریح کرد: فرآیند پالایش و ارزیابی داده‌ها در سامانه کاملاً مرحله‌ای است و افرادی که با شروط اعلامی انطباق نداشته باشند، در هر گام از فرآیند پایش حذف می‌شوند تا سهمیه‌ها منحصراً به واجدین شرایط واقعی تعلق گیرد.
مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش مسکن اضافه کرد: استان‌های تهران و مشهد جزو واپسین مناطقی بودند که ثبت‌نام در آن‌ها انجام شد و از میان تمام واحدهای پیش‌بینی‌شده، حدود ۲۵۰۰ واحد به این دو منطقه جمعیتی پرتقاضا اختصاص یافته است.
تحویل کلید واحدهای مسکن استیجاری تا آبان‌ماه؛ گیلان پیشتاز واگذاری‌ها
فرهادزاده درباره وضعیت ساخت و تجهیز ابنیه گفت: «طرح آشیان» به عنوان یکی از اولین تجربیات جدی کشور در حوزه مسکن استیجاری به شمار می‌رود. خوشبختانه عملیات عمرانی، تکمیل ساخت و تجهیز بخش عمده واحدهای مشمول این پروژه به سرانجام رسیده یا در مراحل پایانی نازک‌کاری و آماده‌سازی قرار دارد.
وی درباره استان پیشگام در اجرای این طرح توضیح داد:
استان گیلان به عنوان نخستین استانی شناخته می‌شود که تشریفات اداری و قانونی واگذاری واحدهای آن با هماهنگی استانداری نهایی شده و مراسم رسمی تحویل کلید به برگزیدگان به‌زودی در این استان برگزار خواهد شد.
فرهادزاده درباره چارچوب زمان‌بندی مدنظر وزارت راه و شهرسازی افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های اجرایی صورت‌گرفته، تمام تلاش بر این است که واگذاری واحدهای مسکن استیجاری به زوج‌های واجد شرایط، حداکثر تا اواخر مهر و در طول آبان‌ماه عملیاتی شود.
سازوکار نگهداری و تحویل واحدها توسط کارگزاران رسمی
یکی از نکات متمایز این شیوه ساختاری، شیوه مدیریت و بهره‌برداری از ابنیه است تا از فرسایش منابع و دارایی‌های عمومی جلوگیری به عمل آید.
مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش طرح‌های مسکن در این باره تشریح کرد:
بر اساس آیین‌نامه‌ها و ابلاغیه‌های مربوط به فرآیند تحویل و تحول املاک، تمهیدات لازم برای مشارکت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و شهرداری‌ها فراهم شده است؛ با وجود این، بار اصلی امور اجرایی و عملیاتی به «کارگزاران تخصصی» محول خواهد شد.
وی وظایف این کارگزاران را چندوجهی خواند و اظهار داشت:
- تحویل رسمی و کلید واحدها به خانواده‌های متقاضی در آغاز قرارداد.
- تحویل‌گیری و بازرسی فنی واحدها در زمان انقضای دوره استیجار.
- پیگیری مستمر امور مربوط به نگهداری، تعمیرات اساسی، سرویس تأسیسات و حفاظت از کالبد بنا در طول دوره واگذاری.
به گفته فرهادزاده، شماری از استان‌ها اکنون فراخوان‌های ارزیابی و انتخاب کارگزار را منتشر کرده‌اند و با خاتمه این تشریفات، بلافاصله درب واحدهای آماده به روی ساکنان گشوده خواهد شد.
طرح آشیان؛ گام ارزیابی اولیه برای توسعه ساختار اجاره‌داری حرفه‌ای
فرهادزاده در واکنش به برخی انتقادات و نگرانی‌ها پیرامون احتمال کاهش اعتماد متقاضیان ناشی از تأخیرهای اجرایی گفت:
باید در نظر داشت که «طرح آشیان» یک ثبت‌نام عمومی برای آحاد جامعه نبود، بلکه هدف‌گذاری دقیق آن، حمایت از زوج های جوان در سال‌های نخست زندگی است. همچنین این پروژه در چارچوب اختیارات ماده ۶ قوانین حوزه استیجار تدوین شد تا به عنوان یک الگوی پایلوت، ظرفیت‌های اجرایی و نقاط ضعف ساختار اجاره‌داری را بسنجد.
وی متذکر شد: هرچند این فرآیند از اواخر سال ۱۴۰۴ آغاز شده و تجربه‌ای تازه در سیاست‌های حمایتی محسوب می‌شود، اما پیشرفت فیزیکی واحدها مطلوب بوده و بخش چشمگیری از کالبد طرح آماده تحویل است. هدف نهایی حاکمیت این نیست که دولت به شکل مستقیم و تصدی‌گرایانه وارد بنگاه‌داری و اجاره‌داری شود، بلکه ایجاد ریل‌گذاری، تدوین آیین‌نامه‌ها و جذب سرمایه‌های بخش خصوصی برای رونق بازار مسکن استیجاری هدف غایی است.
برنامه‌ریزی برای احداث ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری با مشارکت بخش خصوصی
مدیرکل دفتر طرح‌ریزی و پایش مسکن وزارت راه و شهرسازی گام بلند بعدی دولت را تشریح کرد و گفت:
سیاست راهبردی ما در فاز بعد، در راستای اختیارات مندرج در ماده ۸ قانون پیگیری خواهد شد که هدف‌گذاری آن، احداث ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری از طریق مشارکت سرمایه‌گذاران غیردولتی است.
وی در خصوص تأمین ملزومات این پروژه عظیم افزود:
در این طرح، اراضی دولتی مناسب به سرمایه‌گذاران بخش خصوصی واگذار خواهد شد. خوشبختانه فرآیند تأمین و مکان‌یابی زمین در شمار بالایی از استان‌ها به اتمام رسیده و فراخوان‌های مربوط به جلب مشارکت بخش خصوصی و شهرداری‌ها در دست اقدام و انتشار است. حضور فعال مدیریت‌های شهری و سازندگان حرفه‌ای، ضمن شفاف‌سازی نبض بازار اجاره، پاسخگویی به تقاضای جوانان در کلان‌شهرها را تسریع می‌کند.
تدابیر ویژه برای سه کلان‌شهر تبریز، اهواز و اصفهان؛ امکان بهره‌گیری از اجاره بلندمدت
فرهادزاده در بخش پایانی سخنان خود به وضعیت متقاضیان در مناطقی که نام‌نویسی در آن‌ها آغاز نشده اشاره کرد و گفت:
سه کلان‌شهر تبریز، اهواز و اصفهان از جمله مناطقی هستند که مرحله نام‌نویسی آن‌ها باقی مانده است. در حال برنامه‌ریزی منسجم هستیم تا روند اجرایی در این مناطق نیز با سرعت تثبیت شود. با این حال، با توجه به کمبود زمین یا محدودیت در خرید مستقیم واحدهای آماده در برخی از این شهرها، استفاده از مکانیزم اجاره بلندمدت واحدهای مسکونی به عنوان یکی از گزینه‌های جدی و جایگزین در دست بررسی است.
وی تأکید کرد هدف غایی دستگاه متولی مسکن این است که با تنوع‌بخشی به سازوکارهای تأمین مسکن استیجاری، چتر حمایتی کارآمدی برای زوج های جوان که کمتر از ۵ سال از پیوند ازدواج آن‌ها سپری شده فراهم گردد تا از دغدغه‌های اقتصادی ابتدای زندگی مشترک کاسته شود.
