صنعت لوله و اتصالات زیر فشار گرانی مواد اولیه
صنعت لوله و اتصالات زیر فشار گرانی مواد اولیه؛ ناگفتههای تولید و اجرا از زبان ایزی پایپ
نوسانات پرشتاب نرخ ارز، جهش بهای فلزات در بازارهای بینالمللی و افزایش چشمگیر هزینه ابزارهای تخصصی نصب، مجموعهای از چالشهای پیچیده را پیش روی فعالان تأسیسات ساختمانی قرار داده است. در این میان، بخش عمدهای از تولیدکنندگان و مجریان پروژهها ناچار شدهاند میان حفظ استانداردهای کیفی، مدیریت بهای تمامشده و تداوم خطوط تولید دست به انتخابهای دشواری بزنند؛ موضوعی که زوایای فنی و اقتصادی آن نیازمند واکاوی دقیق است.
به گزارش «اخبار ساختمان»، مهندس نوبری، رئیس واحد تحقیق و توسعه شرکت ایزی پایپ، با مرور کارنامه فعالیت بیش از دو دههای این برند در تولید لولههای پنج لایه پکس (PEX-AL-PEX) و انواع اتصالات برنجی کوپلی، پرسی و کلمپی، ابعاد تازهای از تأثیر تحولات ارزی بر زنجیره تأمین، کیفیت اجرا و موقعیت صادراتی این حوزه را تشریح کرد.
پیوند قیمت مواد اولیه با بازارهای جهانی؛ چالش برنج و آلومینیوم در برابر ثبات پلیمرها
تحولات منطقهای و فشارهای وارد بر صنایع بالادستی طی یک سال اخیر، نگرانیهای متعددی را در خصوص تأمین مواد پلیمری پتروشیمیها ایجاد کرده بود. با این حال، ارزیابی وضعیت حاکی از آن است که زنجیره تأمین پلیاتیلنهای داخلی با کمترین اختلال به فعالیت خود ادامه داده است.
رئیس واحد تحقیق و توسعه ایزی پایپ در تشریح ساختار بهای تمامشده محصولات گفت:
«خوشبختانه بخش عمده پلیمرهای مصرفی در تولید لولهها از طریق پتروشیمیهای داخلی تأمین شد و آسیب جدی به این حوزه وارد نگردید. با این حال، بخش فلزی محصولات ساختار متفاوتی دارد؛ فلز برنج که پایه اصلی اتصالات است، همانند طلا و نقره دارای قیمت پایه جهانی است و آلومینیوم مصرفی در لایه میانی لولهها نیز تابع نرخهای بینالمللی است. از این رو، هرگونه نوسان در نرخ دلار، بلافاصله خود را در قیمت مواد اولیه فلزی نشان میدهد.»
وی با تأکید بر سیاستهای مدیریتی این مجموعه در مهار آثار تورمی افزود:
«افزایش شتابان بهای ارز، فشار سنگینی بر شرکتهای پیشرو در صنعت لوله و اتصالات وارد ساخت؛ با این حال، راهبرد کلان ما ممانعت از جهش بیرویه قیمت نهایی برای مصرفکننده از طریق بازنگری در ساختار هزینهها بود.»
راهبرد حفظ اشتغال؛ مهار حاشیه سود به جای تعدیل نیروی کار
در شرایطی که جهش هزینههای سربار، برخی واحدهای تولیدی را ناگزیر به کاهش ظرفیت اسمی یا تعدیل نیروی انسانی کرد، برخی برندها استراتژی متفاوتی را در پیش گرفتند.
نوبری با اشاره به اولویتهای اشتغالزایی و پایداری زنجیره تأمین تصریح کرد:
«در بحرانهای اقتصادی اخیر، رویکرد ما در مجموعه ایزی پایپ بر مبنای کاهش حاشیه سود و در مقابل، افزایش تیراژ تولید متمرکز شد. هدف بنیادی این تصمیم، روشن نگه داشتن چراغ کارخانهها، صیانت از امنیت شغلی کارگران و نیروهای فنی و همچنین جلوگیری از توقف چرخهای عمرانی کشور بود تا اثر افزایش قیمت مواد اولیه به حداقل برسد.»
خطاهای اجرایی؛ وقتی نقص فنی نصب به پای کیفیت محصول نوشته میشود
یکی از مهمترین چالشهای مغفولمانده در پروژههای ساختمانی، فاصله میان کیفیت ساخت محصول در کارخانه تا نحوه پیادهسازی آن در کارگاههای عمرانی است؛ امری که اغلب به دلیل کمبود دانش فنی مجریان رخ میدهد.
رئیس واحد تحقیق و توسعه ایزی پایپ، مسئله آموزش را پاشنهآشیل این حوزه دانست و تأکید کرد:
«در بسیاری از موارد، اتصالات و لولهها با رعایت سختگیرانهترین استانداردهای ملی و بینالمللی تولید میشوند، اما خطای انسانی در فرآیند نصب، عملکرد نهایی سیستم تأسیسات را مخدوش میسازد. به عنوان نمونه، خم کردن لولههای پنج لایه با دست طبق ضوابط مهندسی ممنوع است و مجری موظف است حتماً از فنر یا دستگاه خمکن استاندارد استفاده کند. متأسفانه در مواردی مشاهده میشود مجریان برای سرعتبخشی به کار، لوله را با دست خم میکنند که این اقدام موجب ترکخوردگی یا دفرمگی لایه آلومینیومی داخلی میشود؛ اما پس از بروز نشتی، نقص عملکردی به اشتباه به عنوان کیفیت پایین لوله تلقی میگردد.»
گرانی تجهیزات هیدرولیک و خطر استهلاک فکهای پرس
بخش عمدهای از اتصالات مدرن در سیستمهای تأسیساتی روز از نوع پرسی هستند؛ سیستمی که پیادهسازی استاندارد آن نیازمند دستگاههای پرس هیدرولیک شارژی دقیق و کالیبرهشده است.
نوبری با ابراز نگرانی از فرسودگی ابزارهای اجرایی در کارگاهها گفت:
«افزایش نرخ ارز، قیمت این تجهیزات پیشرفته را به شدت افزایش داده است؛ تا جایی که شماری از مجریان تأسیساتی توان مالی لازم برای خرید یا جایگزینی دستگاههای نو را ندارند و ناچارند با ابزارهای کهنه کار کنند. فکهای دستگاه پرس با گذشت زمان و استفاده مداوم دچار سایش و تغییر ابعاد میکرومتری میشوند. هنگامی که اتصال با یک فک مستهلک فشرده شود، چفتشدگی کامل آببندی صورت نمیگیرد و اتصال دچار نشتی آب خواهد شد؛ مشکلی که ریشه در ابزار غیراستاندارد دارد اما به پای عیب کالا گذاشته میشود و بر کیفیت اجرا ضربه میزند.»
ارتقای مهارت از بستر کارخانه تا شبکههای اجتماعی
برای پل زدن میان کارخانه و میدان اجرا، فرآیندهای انتقال دانش فنی نقشی راهبردی دارند. شرکت ایزی پایپ برای پاسخ به این نیاز، بازدیدهای میدانی از خطوط تولید را برای مجریان و نمایندگان سراسر کشور برنامهریزی کرده است تا این گروهها ضمن آشنایی با ساختار مکانیکی لایهها و مواد پلیمری، با اصول صحیح پرس و اتصالات آشنا شوند. علاوه بر آن، با تدوین ویدیوهای کوتاه آموزشی در شبکههای اجتماعی، استانداردهای نصب به شکلی فراگیر در اختیار جامعه تأسیساتی کشور قرار گرفته است.
تراز تجاری؛ خودکفایی ۹۹ درصدی در کالا و وابستگی به ماشینآلات پیشرفته
بررسی تابآوری صنعتی نشان میدهد که بخش تأسیسات ساختمانی کشور در حوزه محصول نهایی به استقلال بسیار بالایی دست یافته است.
نوبری در پاسخ به جایگاه واردات در تأمین نیازهای عمرانی کشور تأکید کرد:
«تولیدکنندگان داخلی توانایی تأمین حدود ۹۹ درصد از نیازهای بازار داخل را دارند و در حوزه لوله و اتصالات برنجی هیچگونه نیاز ساختاری به واردات کالای ساختهشده وجود ندارد. حتی زمینه صادرات به کشورهایی نظیر عراق، افغانستان، ترکیه و پاکستان فراهم بوده است، هرچند موانع بانکی و تحریمها، ورود به بازارهای جدید را با پیچیدگی مواجه میکند.»
وی در پایان، تنها گلوگاه خارجی این حوزه را تجهیزات زیرساختی دانست و تصریح کرد:
«در بخش مواد اولیه وابستگی معناداری به خارج نداریم، اما در زمینه خطوط تولید و ماشینآلات پیشرفته، نیازمند تأمین ادوات از کشورهای صاحب فناوری هستیم؛ موضوعی که البته امری مرسوم است، چراکه حتی کارخانجات مطرح اروپایی نیز بخشی از ادوات خطوط خود را از بازارهایی مانند چین تأمین میکنند. بنابراین توسعه پایدار در صنعت لوله و اتصالات مستلزم تسهیل واردات تجهیزات صنعتی و خطوط تولید بهروز است.»
