وام مسکن روستایی ۵۰۰ میلیونی در انتظار بانکها
افزایش سقف تسهیلات؛ امید تازه یا تکرار چالش قدیمی بانکها؟
هیات وزیران پس از بررسیهای کارشناسی و تأیید کارگروههای تخصصی دولت، با افزایش سقف تسهیلات مسکن روستایی و شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت به ۵۰۰ میلیون تومان موافقت کرد؛ مصوبهای که حالا برای اجرا، چشمانتظار ابلاغ بانک مرکزی به ۹ بانک عامل است. با این حال، پرسش اصلی اینجاست که آیا بانکها برای پرداخت این وام یارانهای به اجماع میرسند یا چالش همیشگی همکاری بانکی بار دیگر تکرار خواهد شد؟
سقف وام مسکن روستایی به ۵۰۰ میلیون تومان رسید
بر اساس مصوبه جدید هیات وزیران، سقف تسهیلات طرح ویژه بهسازی و نوسازی مسکن روستایی و شهرهای کوچک به ۵۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. بازپرداخت این تسهیلات ۲۰ ساله در نظر گرفته شده و هدف اصلی آن، تسهیل نوسازی، مقاومسازی و ارتقای کیفیت سکونت در مناطق روستایی و شهرهای کمجمعیت عنوان شده است.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که بنیاد مسکن انقلاب اسلامی طی ماههای گذشته بارها بر ضرورت افزایش سقف وام مسکن روستایی تأکید کرده و از کاهش کارایی تسهیلات قبلی بهدلیل رشد قیمت مصالح ساختمانی خبر داده بود.
واکنش محتاطانه بانکها به افزایش تسهیلات
اگرچه مصوبه دولت میتواند بخشی از انتقادات مطرحشده درباره کاهش نقش حمایتی تسهیلات مسکن روستایی را کاهش دهد، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد بانکها همواره نسبت به افزایش سقف وامهای تکلیفی واکنش محتاطانهای داشتهاند. موضوعی که این بار نیز نگرانیهایی درباره همراهی کامل شبکه بانکی ایجاد کرده است.
مسکن محرومان، بازسازی واحدهای فرسوده روستایی و نوسازی مسکن شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت از ماموریتهای اصلی بنیاد مسکن به شمار میرود. طبق برنامهریزی انجامشده، قرار است سال آینده حدود ۲۰۰ هزار واحد مسکونی احداث شود که سهم عمده آن مربوط به مناطق روستایی است. با این حال، ابهام درباره تأمین مالی پایدار و نقش بانکها همچنان پابرجاست.
استقبال متقاضیان از وام ۴۰۰ میلیونی
آمارهای رسمی نشان میدهد از سهمیه ۲۰۰ هزار واحدی سال جاری، حدود ۱۹۰ هزار متقاضی به بانکها معرفی شدهاند که تاکنون بیش از ۱۰۵ هزار پرونده به عقد قرارداد و پرداخت تسهیلات منجر شده است. این ارقام حاکی از استقبال قابل توجه متقاضیان از سقف ۴۰۰ میلیون تومانی وام مسکن روستایی است.
با این حال، پیشبینی میشود بخشی از متقاضیانی که هنوز موفق به دریافت تسهیلات نشدهاند، با تصویب وام ۵۰۰ میلیون تومانی، دریافت وام را به سال آینده موکول کنند.
وام ۵۰۰ میلیونی چه سهمی از هزینه ساخت را پوشش میدهد؟
حمیدرضا سهرابی، معاون مسکن و عمران بنیاد مسکن، با اشاره به رشد هزینههای ساخت اعلام کرده است که در شرایط فعلی، متوسط هزینه ساخت هر متر مربع مسکن روستایی حدود ۱۰ میلیون تومان برآورد میشود. بر این اساس، هزینه ساخت یک واحد ۷۰ متری تا مرحله سفتکاری به حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان میرسد.
به گفته وی، وام ۵۰۰ میلیون تومانی میتواند بهطور میانگین حدود ۴۰ درصد از هزینه ساخت یک واحد مسکونی قابل سکونت در روستاها را پوشش دهد؛ سهمی که اگرچه قابل توجه است، اما همچنان نیازمند آورده متقاضی خواهد بود.
۹ بانک در انتظار بخشنامه بانک مرکزی
طبق مصوبه دولت، بانکهای ملت، مسکن، تجارت، ملی، صادرات، سپه، رفاه کارگران، کشاورزی و پستبانک بهعنوان بانکهای عامل این تسهیلات معرفی شدهاند. با این حال، اجرای عملی این تصمیم منوط به ابلاغ بخشنامه بانک مرکزی است.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت عدم اجماع بانکها، بهویژه بانکهای خصوصی، مشکلاتی مشابه آنچه در پرداخت تسهیلات نهضت ملی مسکن مشاهده شد، ممکن است بار دیگر تکرار شود و متقاضیان مسکن روستایی با تأخیر یا عدم پرداخت وام مواجه شوند.
چالش همیشگی تسهیلات تکلیفی
بررسی عملکرد سالهای گذشته نشان میدهد تسهیلات مسکن روستایی، با وجود ماهیت یارانهای و قانونی، بهدلیل تورم بالا و همکاری محدود برخی بانکها، در پایان هر سال بخشی از کارایی خود را از reminder از دست میدهد. موضوعی که ضرورت نظارت جدیتر و هماهنگی مؤثر میان دولت، بانک مرکزی و شبکه بانکی را بیش از پیش برجسته میکند.
