حمایت از مستأجران فقط با قانونگذاری ممکن نیست
حمایت از مستأجران فقط با قانونگذاری ممکن نیست
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران با تأکید بر اینکه افزایش قیمت مسکن بهطور مستقیم بر بازار اجارهبها اثر گذاشته است، گفت: حمایت پایدار از مستأجران صرفاً با تصویب قوانین امکانپذیر نیست و دولت باید همزمان با افزایش عرضه، ارائه تسهیلات مناسب و توسعه اجارهداری حرفهای، بازار اجاره مسکن را سامان دهد.
به گزارش اخبار ساختمان، بازار مسکن طی سالهای اخیر بهطور مستمر با افزایش قیمت مواجه بوده است. عوامل مختلف اقتصادی و ساختاری نیز موجب شدهاند این بازار در برخی دورهها با جهشهای قابل توجه قیمتی روبهرو شود. این روند در یک سال گذشته نیز ادامه داشته و قیمت مسکن در کلانشهر تهران رشد چشمگیری را تجربه کرده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره تأثیر آن بر بازار اجارهبها را افزایش داده است.
افزایش قیمت مسکن، بازار اجاره را تحت تأثیر قرار داده است
با نزدیک شدن به فصل تابستان و افزایش جابهجایی مستأجران، همواره این پرسش مطرح میشود که رشد قیمت مسکن تا چه اندازه میتواند به افزایش اجارهبها منجر شود.
کیانوش گودرزی، رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران، در گفتوگو با خبرنگار ما درباره این موضوع اظهار کرد: افزایش قیمت مسکن بهطور قطع بازار اجاره مسکن را نیز تحت تأثیر قرار داده است. به همین دلیل، دولت با تصویب مقررات و اجرای طرحهای مختلف تلاش کرده است از مستأجران حمایت کند.
وی افزود: چنانچه تورم عمومی بیش از حد انتظار افزایش پیدا کند، دولت موظف است برای حمایت از مستأجران و جلوگیری از آسیب به معیشت این بخش از جامعه، سیاستها و قوانین مناسبی ایجاد کند. در سالهای گذشته نیز اقداماتی مانند تعیین سقف افزایش اجارهبها و پرداخت تسهیلات ودیعه مسکن با هدف حمایت از اجارهنشینان اجرا شده است.
بازار اجاره فعلاً با همراهی موجران کنترل شده است
گودرزی با اشاره به محدودیت دسترسی اتحادیه مشاوران املاک به آمار و اطلاعات رسمی بازار مسکن گفت: متأسفانه اتحادیه مشاوران املاک دسترسی ویژهای به آمار و اطلاعات دقیق بخش مسکن ندارد. با این حال، در سال جاری برای حمایت از مستأجران، سقف ۲۵ درصدی افزایش اجارهبها در نظر گرفته شد که تا حدودی مانع از انتقال کامل آثار تورم به بازار اجاره شد.
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران ادامه داد: با توجه به نبود دسترسی کامل به دادههای بازار، نمیتوانیم درباره میزان دقیق اجرای این قانون یا رعایت نشدن آن در تمام قراردادهای اجاره اظهارنظر قطعی داشته باشیم؛ اما بررسیهای میدانی نشان میدهد که خوشبختانه بسیاری از موجران تا حد زیادی به این قانون پایبند بودهاند.
وی افزود: بسیاری از موجران به این بلوغ فکری و اجتماعی رسیدهاند که بخش قابل توجهی از مستأجران توان پرداخت ارقام نامتعارف در بازار اجارهبها را ندارند. به همین دلیل، در موارد زیادی تلاش کردهاند اجارهبهای جدید را با نگاه منصفانهتری تعیین کنند.
گودرزی تأکید کرد: با وجود تصویب قوانین مختلف، افزایش قیمت مسکن و رشد تورم، در بسیاری از قراردادها میزان افزایش اجارهبها با همراهی و همدلی مردم در سطحی پایینتر از ارقام مورد انتظار تعیین شده است. این همراهی موجران با مستأجران، شایسته تقدیر و تشکر است.
حمایت از مستأجران فقط با قانونگذاری ممکن نیست
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران در پاسخ به این پرسش که آیا بهتر نیست به جای تصویب مقررات متعدد، فرهنگسازی برای حمایت از مستأجران در دستور کار قرار گیرد، گفت: مردم ایران همواره در شرایط دشوار و بزنگاههای مختلف، از هموطنان خود حمایت کردهاند و تلاش کردهاند شرایط را برای یکدیگر متعادلتر کنند.
وی ادامه داد: با این حال، حمایت از مستأجران نباید صرفاً بر پایه همراهی مردم یا تصویب قوانین مقطعی باشد. دولت باید با نیازسنجی دقیق بازار مسکن، ارائه تسهیلات متنوع و مناسب و افزایش عرضه واحدهای مسکونی، زمینه ایجاد تعادل پایدار در بازار اجاره را فراهم کند.
به گفته گودرزی، قوانین حمایتی در صورتی میتوانند اثرگذاری بیشتری داشته باشند که در کنار سیاستهای افزایش تولید و عرضه مسکن اجرا شوند. در غیر این صورت، مقررات بهتنهایی نمیتوانند تمام مشکلات موجود در بازار اجارهبها را برطرف کنند.
دولت باید به سمت اجارهداری حرفهای حرکت کند
گودرزی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در سیاستگذاری بازار اجاره اظهار کرد: دولت باید به سمت اجارهداری حرفهای حرکت کند و با برنامهریزی راهبردی، نسبت به تأمین واحدهای اجارهای و عرضه آنها به بازار هدف اقدام کند.
وی افزود: توسعه اجارهداری حرفهای میتواند به ایجاد ثبات بیشتر در بازار اجاره کمک کند و موجب شود مستأجران تا حدودی از تغییرات شدید قیمتها در امان بمانند. در این مدل، تأمین و مدیریت واحدهای اجارهای باید بهصورت برنامهریزیشده و متناسب با نیاز گروههای مختلف متقاضی انجام شود.
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران همچنین بر اهمیت ارائه تسهیلات مناسب تأکید کرد و گفت: افزایش عرضه مسکن، پرداخت تسهیلات متنوع و متناسب با شرایط اقتصادی مردم و برنامهریزی برای تأمین واحدهای اجارهای، از جمله اقداماتی است که میتواند در کنار حمایتهای قانونی، به بهبود وضعیت مستأجران کمک کند.
قوانین فعلی بازار اجاره هنوز اثرگذاری کافی ندارند
وی در ادامه درباره قوانین و طرحهای اجراشده در حوزه بازار مسکن و اجارهبها گفت: مقرراتی مانند تعیین سقف اجارهبها، تمدید قراردادهای اجاره و طرحهایی مانند طرح آشیان تاکنون نتوانستهاند اثرگذاری چندانی در بازار داشته باشند.
گودرزی البته تأکید کرد: این قوانین و طرحها را میتوان گامی رو به جلو دانست، اما برای دستیابی به نتایج بهتر، باید تکمیل شوند و با نیازهای واقعی بازار مسکن و شرایط اقتصادی مستأجران هماهنگ باشند.
به گفته وی، اجرای مقررات بدون ایجاد زیرساختهای مناسب، افزایش عرضه و نظارت مؤثر نمیتواند بهتنهایی به ساماندهی بازار اجاره منجر شود. بنابراین، لازم است سیاستهای حمایتی در قالب یک برنامه جامع و بلندمدت دنبال شوند.
نبود برنامه مدون برای ساماندهی بازار اجاره
رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران در پایان گفت: واقعیت این است که هنوز برنامه مدون و درستی برای ساماندهی بازار اجاره مسکن وجود ندارد.
بر اساس اظهارات گودرزی، کنترل پایدار بازار اجارهبها نیازمند مجموعهای از اقدامات هماهنگ است؛ از جمله افزایش عرضه واحدهای مسکونی، ارائه تسهیلات مناسب، توسعه اجارهداری حرفهای، فرهنگسازی و اصلاح قوانین موجود. در چنین شرایطی، قانونگذاری میتواند بخشی از راهکار حمایت از مستأجران باشد، اما بهتنهایی پاسخگوی تمام چالشهای این بازار نخواهد بود.
