ثبتنام طرح آشیان آغاز شد؛ شرایط مسکن استیجاری زوجهای جوان اعلام شد
ثبتنام طرح آشیان به عنوان برنامه جدید مسکن استیجاری زوجهای جوان در روزهای ۱۸ و ۱۹ خرداد از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن انجام میشود. این طرح با هدف کاهش فشار اجارهبها برای زوجهای جوان و حمایت از خانوارهای واجد شرایط در بیش از ۵۰ شهر کشور اجرا خواهد شد.
به گزارش پرشین سازه، وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که ثبتنام طرح آشیان به معنای تخصیص قطعی واحد مسکونی نیست و متقاضیان پس از ثبت درخواست باید مراحل پالایش، احراز شرایط و اولویتبندی را طی کنند. در صورت تأیید نهایی، خانوارهای واجد شرایط امکان انتخاب واحدهای عرضهشده در سامانه را خواهند داشت.
ثبتنام طرح آشیان از چه زمانی انجام میشود؟
بر اساس اعلام معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، ثبتنام طرح آشیان در روزهای دوشنبه و سهشنبه، ۱۸ و ۱۹ خرداد، از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن به نشانی saman.mrud.ir انجام میشود.
این مرحله در چارچوب مصوبات شورای عالی مسکن و به مناسبت عید سعید غدیر خم اعلام شده و بیش از ۵۰ شهر کشور را پوشش میدهد. با این حال، متقاضیان باید توجه داشته باشند که این مرحله تنها ثبت درخواست اولیه است و به منزله تحویل یا تخصیص قطعی مسکن استیجاری محسوب نمیشود.
پس از پایان مرحله ثبتنام، اطلاعات متقاضیان در سامانه بررسی خواهد شد. وضعیت سکونت، سابقه مالکیت، دهک درآمدی، فرم «ج» و سایر شاخصهای اعلامشده از جمله مواردی هستند که در فرآیند احراز شرایط طرح مورد بررسی قرار میگیرند.
شرایط ثبتنام مسکن استیجاری زوجهای جوان چیست؟
برای ورود به طرح مسکن استیجاری زوجهای جوان چند شرط اصلی تعیین شده است. نخستین شرط این است که از تاریخ ازدواج رسمی زوجها بیش از پنج سال نگذشته باشد. بنابراین این طرح به طور مشخص برای خانوارهای تازهتشکیلشده طراحی شده است.
شرط مهم دیگر، نداشتن مالکیت مسکونی است. طبق ضوابط اعلامشده، متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل آنها باید در پنج سال اخیر فاقد مسکن ملکی یا زمین با کاربری مسکونی بوده باشند. این شرط برای شناسایی خانوارهای فاقد مسکن و جلوگیری از ورود افراد غیرمشمول به طرح در نظر گرفته شده است.
از نظر درآمدی نیز متقاضیان باید در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار داشته باشند. احراز این موضوع از طریق پایگاه رفاه ایرانیان و سامانه استحقاقسنجی سازمان برنامه و بودجه انجام میشود. به این ترتیب، طرح آشیان بیشتر خانوارهایی را هدف قرار داده که فشار اجارهبها سهم بالایی از هزینههای ماهانه آنها را تشکیل میدهد.
همچنین داشتن حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر محل تقاضا برای متقاضی یا همسر او الزامی است. در مورد شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری ملاک تأیید اعلام شده است. علاوه بر این، سبز بودن فرم «ج» برای متقاضی و همسر، و ثبت درخواست توسط سرپرست خانوار از دیگر شرایط اصلی ثبتنام در این طرح است.
اجارهبهای طرح آشیان چگونه تعیین میشود؟
یکی از نکات مهم در مسکن استیجاری زوجهای جوان، نحوه محاسبه اجارهبها بر اساس دهک درآمدی خانوار است. در این مدل، همه متقاضیان یک مبلغ ثابت پرداخت نمیکنند، بلکه سهم پرداختی آنها متناسب با وضعیت درآمدی تعیین میشود.
طبق اعلام منابع رسمی، زوجهای جوان قرارگرفته در دهکهای درآمدی یک و دو، معادل ۳۵ درصد اجارهبها به نرخ روز را پرداخت میکنند. این رقم برای خانوارهای دهکهای سه و چهار، ۴۵ درصد نرخ روز و برای دهکهای پنج و شش، ۵۵ درصد نرخ روز تعیین شده است.
این شیوه محاسبه نشان میدهد که طرح آشیان تلاش دارد میان توان مالی خانوار و میزان اجاره پرداختی تناسب ایجاد کند. به بیان سادهتر، خانوارهای کمدرآمدتر در صورت تأیید نهایی، سهم کمتری از اجارهبهای روز را پرداخت خواهند کرد.
البته هنوز جزئیات کاملتری درباره تعداد واحدهای قابل عرضه در این مرحله و فهرست دقیق شهرهای مشمول منتشر نشده است. وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده که اطلاعات اجرایی و فرآیند ثبتنام از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن در اختیار متقاضیان قرار میگیرد.
ثبتنام در طرح آشیان به معنای دریافت قطعی خانه نیست
یکی از نکات مهمی که متقاضیان باید به آن توجه کنند، تفاوت میان ثبتنام اولیه و تخصیص نهایی واحد است. ثبتنام طرح آشیان صرفاً به معنای ورود به فرآیند بررسی است و هیچ تعهد قطعی برای تحویل واحد مسکونی ایجاد نمیکند.
پس از ثبت اطلاعات، متقاضیان از نظر شرایط اعلامشده پالایش میشوند. در این مرحله، اطلاعات ثبتشده با پایگاههای رسمی تطبیق داده میشود و در صورت تأیید، خانوارها وارد مرحله اولویتبندی خواهند شد.
اولویتبندی متقاضیان بر اساس چند شاخص انجام میشود. دهک درآمدی، تعداد فرزندان و میزان آسیبپذیری خانوار از جمله معیارهای مهم در این مرحله است. همچنین وجود عضو معلول یا سالمند در خانوار میتواند در ارزیابی میزان آسیبپذیری مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت فقط متقاضیانی که پس از پالایش و اولویتبندی واجد شرایط شناخته شوند، امکان انتخاب واحدهای عرضهشده را خواهند داشت. بنابراین ثبت اطلاعات دقیق و پرهیز از مغایرت با دادههای رسمی، برای جلوگیری از رد درخواست اهمیت زیادی دارد.
مدت استفاده از واحدهای مسکن استیجاری طرح آشیان چقدر است؟
طبق ضوابط اعلامشده، حداکثر مدت استفاده هر خانوار از واحدهای مسکن استیجاری طرح آشیان پنج سال خواهد بود. البته ادامه استفاده از این واحدها به صورت سالانه بررسی میشود و خانوار باید همچنان شرایط لازم را حفظ کرده باشد.
به عبارت دیگر، اگر خانواری در سال نخست واجد شرایط شناخته شود، این موضوع به معنای استفاده بدون قید و شرط تا پایان پنج سال نیست. وضعیت مالکیت، درآمد، ترکیب خانوار و سایر شاخصهای احراز شرایط ممکن است در دورههای بعدی دوباره بررسی شود.
قراردادهای اجاره نیز از طریق کارگزاران واجد شرایط منعقد خواهد شد. فرآیند تحویل واحدها، انتخاب ملک و جزئیات اجرایی پس از تکمیل مراحل پالایش و اولویتبندی به متقاضیان منتخب اطلاعرسانی میشود.
طرح آشیان چه اثری بر بازار اجاره دارد؟
هدف اصلی طرح آشیان حمایت از زوجهای جوان و کاهش بخشی از فشار اجارهبها اعلام شده است. در سالهای اخیر، افزایش هزینه سکونت باعث شده اجاره مسکن به یکی از اصلیترین دغدغههای خانوارهای تازهتشکیلشده تبدیل شود.
از این منظر، اجرای مسکن استیجاری زوجهای جوان میتواند برای بخشی از متقاضیان واجد شرایط نقش حمایتی داشته باشد. بهویژه خانوارهایی که در دهکهای درآمدی پایینتر قرار دارند، در صورت دسترسی به واحدهای این طرح، با سهم کمتری از اجارهبهای روز مواجه خواهند شد.
با این حال، کارشناسان معتقدند اثرگذاری این طرح بر بازار اجاره به چند عامل مهم بستگی دارد؛ از جمله تعداد واحدهای قابل عرضه، شفافیت در فهرست شهرهای مشمول، سرعت پالایش متقاضیان و زمان تحویل واحدها. اگر ظرفیت عرضه محدود باشد یا فرآیند اجرایی طولانی شود، اثر عملی طرح بر بازار اجاره نیز محدود خواهد بود.
در مجموع، طرح آشیان را باید یکی از ابزارهای حمایتی دولت برای زوجهای جوان دانست، نه راهحل کامل بازار اجاره. حل مسئله اجارهنشینی در کلانشهرها همچنان نیازمند افزایش عرضه مسکن، توسعه واحدهای اجارهای حرفهای و سیاستگذاری پایدار در بازار مسکن است.
متقاضیان پیش از ثبتنام چه نکاتی را بررسی کنند؟
متقاضیان پیش از ورود به سامانه ثبتنام بهتر است چند موضوع را بررسی کنند. نخست اینکه تاریخ ازدواج رسمی آنها کمتر از پنج سال باشد. دوم اینکه خود متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل در پنج سال اخیر مالک واحد مسکونی یا زمین مسکونی نبوده باشند.
همچنین لازم است وضعیت دهک درآمدی خانوار، سابقه سکونت در شهر محل تقاضا و وضعیت فرم «ج» بررسی شود. از آنجا که احراز شرایط از طریق پایگاههای رسمی انجام میشود، هرگونه مغایرت در اطلاعات ثبتشده میتواند باعث رد درخواست یا تأخیر در بررسی پرونده شود.
بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، جزئیات کاملتر شرایط و فرآیند اجرایی ثبتنام طرح آشیان از طریق سامانه جامع طرحهای حمایتی مسکن در دسترس متقاضیان قرار خواهد گرفت.
