۹۲۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن وارد مرحله ساخت شد
مدیرکل دفتر طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی از ورود حدود ۹۲۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن به مرحله ساخت خبر داد و گفت: از این تعداد، ۵۲۸ هزار واحد در قالب پروژههای انبوهسازی در حال اجراست و میانگین پیشرفت فیزیکی پروژههای انبوهسازی کشور به ۵۱ درصد رسیده است.
به گزارش اخبار ساختمان، رضا فرهادزاده، مدیرکل دفتر طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی، در نشست خبری امروز با تشریح آخرین وضعیت اجرای طرح نهضت ملی مسکن اظهار کرد: در سالهای گذشته، در برخی موارد پروژههای ساختمانی همزمان با پایان عملیات ساخت افتتاح و تحویل میشدند؛ در حالی که زیرساختهای ضروری آنها مانند آب، برق، گاز و شبکه فاضلاب هنوز بهطور کامل آماده نبود.
وی افزود: در دولت چهاردهم، تکمیل زیرساختها پیش از افتتاح پروژهها مورد توجه جدی قرار گرفته است و وزیر راه و شهرسازی نیز بر ضرورت آمادهسازی کامل خدمات زیربنایی قبل از بهرهبرداری از واحدهای مسکونی تأکید دارد.
تکمیل همزمان واحدهای مسکونی و زیرساختها
فرهادزاده با اشاره به اینکه بخشی از واحدهای نهضت ملی مسکن از نظر عملیات ساختمانی به پایان رسیدهاند، گفت: تعدادی از این واحدها به دلیل آمادهنبودن زیرساختهای لازم، هنوز در فهرست پروژههای قابل افتتاح قرار نگرفتهاند.
به گفته وی، وزارت راه و شهرسازی در شرایط فعلی، اجرای طرح نهضت ملی مسکن را از دو مسیر دنبال میکند؛ مسیر نخست، تکمیل عملیات ساختمانی واحدها و مسیر دوم، تکمیل خدمات زیربنایی و آمادهسازی اراضی است. این خدمات شامل شبکه آب و فاضلاب، برق، گاز و سایر اقدامات عمرانی مورد نیاز برای بهرهبرداری از پروژههاست.
مدیرکل دفتر طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی ادامه داد: با وزارت نیرو هماهنگیهایی انجام شده و در زمینه تأمین اعتبار نیز مصوبات سازمان برنامه و بودجه و شورای عالی مسکن در نظر گرفته شده است. به همین دلیل، اقدامات مناسبی برای تأمین منابع مورد نیاز زیرساختها صورت گرفته است.
وی تأکید کرد: اگرچه مسئولیت اصلی تأمین اعتبار خدمات زیربنایی بر عهده دستگاههای خدماترسان است، اما وزارت راه و شهرسازی نیز برای تسریع در روند اجرای پروژهها و کمک به تأمین منابع وارد عمل شده است تا تکمیل و افتتاح واحدها با سرعت بیشتری دنبال شود.
تأمین مالی؛ مهمترین چالش پروژههای نهضت ملی مسکن
فرهادزاده تأمین مالی را مهمترین دغدغه پروژههای نهضت ملی مسکن دانست و گفت: در پروژههایی که روی اراضی ۹۹ ساله اجرا میشوند، دولت مکلف است زمین را تأمین کند و خدمات زیربنایی را در اختیار پروژهها قرار دهد. همچنین بخشی از تخفیفها در حوزه صدور پروانه ساختمانی، هزینههای نظام مهندسی، بیمه، مالیات و موارد مشابه نیز باید اعمال شود.
وی افزود: با این حال، بخش دیگری از هزینههای اجرای پروژه شامل آورده مالی متقاضیان و پرداخت اقساط تسهیلات بانکی است که باید از سوی متقاضیان تأمین شود. بنابراین سرعت پیشرفت پروژهها تا حد زیادی به استمرار و نظم در پرداختهای متقاضیان وابسته است.
مدیرکل دفتر طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی با اشاره به اطلاعات ثبتشده در سامانه «تم» اظهار کرد: تاکنون بیش از ۱۳۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات بانکی به پروژههای انبوهسازی نهضت ملی مسکن اختصاص یافته است.
پیشرفت سریعتر پروژههای انبوهسازی
فرهادزاده در تشریح تفاوت مدلهای اجرای طرح نهضت ملی مسکن گفت: در پروژههای انبوهسازی، تعهد ساخت بر عهده دولت یا سازندگان طرف قرارداد است و متقاضیان نیز از طریق تأمین مالی در پیشبرد پروژه مشارکت میکنند. این مدل در مقایسه با واگذاری زمین، روند پیشرفت فیزیکی سریعتری دارد.
وی اعلام کرد: در مجموع، حدود ۹۲۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن وارد مرحله ساخت شدهاند که ۵۲۸ هزار واحد از آنها در قالب پروژههای انبوهسازی در حال اجراست. میانگین پیشرفت فیزیکی پروژههای انبوهسازی در سراسر کشور نیز به ۵۱ درصد رسیده است.
او درباره پروژههای مبتنی بر واگذاری زمین نیز گفت: در مدل واگذاری انفرادی و گروهی زمین، مجموع پیشرفت فیزیکی پروژهها به ۱۸.۶ درصد رسیده است.
به گفته فرهادزاده، در این مدل دولت همچنان وظیفه تأمین زیرساخت و تخصیص تسهیلات را بر عهده دارد، اما در فرآیند ساخت دخالت مستقیم نمیکند. در نتیجه، متقاضیان، بهویژه گروههای کمتر از ۱۰ نفر، مدیریت عملیات ساختوساز را بر عهده دارند و همین موضوع باعث میشود روند اجرای پروژهها با مدل انبوهسازی تفاوت داشته باشد.
هدفگذاری برای رساندن پروژههای سفتکاری به مرحله افتتاح
مدیرکل دفتر طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی گفت: اولویت اصلی این وزارتخانه، رساندن پروژههایی است که در مرحله سفتکاری قرار دارند به مرحله تکمیل و افتتاح است.
وی افزود: در این مسیر، تأمین منابع مالی برای پروژههای انبوهسازی همچنان مهمترین دغدغه به شمار میرود. هرچند نگرانیهایی درباره تأمین خدمات زیربنایی مانند آب، برق و گاز وجود داشت، برگزاری جلسات مستمر با وزارت نیرو باعث شده بخشی از این مشکلات تا حدودی برطرف شود.
فرهادزاده تأکید کرد: برای پیشبرد سریعتر پروژهها، علاوه بر اقدامات دولت و دستگاههای اجرایی، مشارکت مستمر مردم و پرداخت بهموقع آوردههای مالی نیز ضروری است. در صورت تأخیر در پرداختها، روند تأمین مصالح، پرداخت مطالبات پیمانکاران و اجرای مراحل مختلف ساخت با اختلال مواجه خواهد شد.
تزریق ۲۱۴ هزار میلیارد تومان آورده متقاضیان
فرهادزاده درباره میزان منابع مالی واردشده به پروژههای انبوهسازی گفت: تاکنون بیش از ۱۳۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات بانکی و حدود ۲۱۴ هزار میلیارد تومان از محل آورده متقاضیان به این پروژهها تزریق شده است.
به گفته وی، پیشرفت پروژهها متناسب با همین منابع مالی انجام شده و ادامه روند ساخت نیز به تداوم تأمین مالی وابسته است. این موضوع بهویژه در پروژههایی که در مراحل پایانی ساخت قرار دارند، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا هزینههای مربوط به تکمیل تأسیسات، نازککاری، محوطهسازی و آمادهسازی نهایی معمولاً در بخش پایانی پروژه افزایش پیدا میکند.
افزایش متوسط آورده ماهانه متقاضیان
مدیرکل دفتر طرحریزی و پایش طرحهای مسکن وزارت راه و شهرسازی با اشاره به نوسانات میزان آورده متقاضیان گفت: بررسیها نشان میدهد متوسط پرداخت هر متقاضی به پروژههای انبوهسازی از حدود ۵ میلیون تومان در مردادماه ۱۴۰۴ به حدود ۲۱ میلیون تومان در تیرماه رسیده است.
وی افزود: در مجموع، هر متقاضی تاکنون بهطور متوسط حدود ۴۳۶ میلیون تومان برای پروژههای نهضت ملی مسکن تأمین اعتبار کرده است.
این ارقام نشان میدهد که میزان مشارکت مالی متقاضیان در دورههای مختلف ثابت نبوده و به عواملی مانند توان اقتصادی خانوارها، زمانبندی اعلامشده برای واریز وجه، میزان پیشرفت پروژه و هزینههای ساخت بستگی داشته است. از سوی دیگر، هرگونه کاهش در جریان نقدینگی میتواند پرداخت مطالبات پیمانکاران و ادامه فعالیت کارگاههای ساختمانی را با مشکل مواجه کند.
نیاز روزانه پروژهها به ۲ هزار میلیارد تومان نقدینگی
فرهادزاده در ادامه نسبت به پیامدهای تأخیر در واریز آورده متقاضیان هشدار داد و گفت: برای اینکه پروژههای نهضت ملی مسکن مطابق برنامه زمانبندی به پایان برسند و مطالبات پیمانکاران نیز پرداخت شود، روزانه به حدود ۲ هزار میلیارد تومان نقدینگی از محل آورده متقاضیان نیاز است.
وی تأکید کرد: هرگونه کاهش در تأمین این منابع، بهصورت مستقیم بر زمانبندی تحویل واحدها اثر میگذارد و میتواند باعث تأخیر در تکمیل و بهرهبرداری از پروژهها شود.
بر این اساس، تأمین مالی پروژههای نهضت ملی مسکن تنها به میزان تسهیلات بانکی یا منابع دولتی محدود نمیشود، بلکه پرداخت منظم آورده متقاضیان نیز یکی از عوامل تعیینکننده در سرعت اجرای طرح است. وزارت راه و شهرسازی تلاش دارد با تکمیل زیرساختها، تسریع در تأمین منابع و رساندن پروژههای سفتکاریشده به مرحله افتتاح، بخشی از عقبماندگیهای موجود در اجرای پروژهها را جبران کند.
جمعبندی
بر اساس اعلام وزارت راه و شهرسازی، حدود ۹۲۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن وارد مرحله ساخت شده است که بیش از نیمی از آنها، معادل ۵۲۸ هزار واحد، در قالب پروژههای انبوهسازی اجرا میشوند. پیشرفت فیزیکی پروژههای انبوهسازی به ۵۱ درصد رسیده، اما پروژههای واگذاری زمین با پیشرفت ۱۸.۶ درصدی، روند کندتری دارند.
در شرایط فعلی، دو عامل اصلی تعیینکننده زمان تحویل واحدها هستند: تکمیل زیرساختهای خدماتی و تأمین منظم منابع مالی. وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که برای رفع مشکلات زیرساختی با وزارت نیرو و سایر دستگاهها همکاری میکند، اما ادامه ساخت پروژهها و پرداخت بهموقع مطالبات پیمانکاران، به مشارکت مالی مستمر متقاضیان نیز وابسته است.
