ابهام در ادعای رشد ۸۰ درصدی قیمت مسکن؛ بازار در انتظار آمار شفاف
ادعای رشد ۸۰ درصدی قیمت مسکن از پیش از جنگ تاکنون، در روزهای اخیر واکنشهای زیادی در بازار ملک ایجاد کرده است؛ اما مسئله اصلی فقط خودِ این عدد نیست، بلکه نبودِ منبع آماری روشن و قابل راستیآزمایی برای چنین ادعاهایی است. کارشناسان معتقدند در شرایطی که انتشار منظم آمار معاملات مسکن محدود شده، اعلام ارقام بزرگ بدون استناد شفاف میتواند انتظارات تورمی و رفتار خریداران و فروشندگان را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش پرشین سازه، این ادعا از سوی یکی از اعضای هیئتمدیره اتحادیه مشاوران املاک مطرح شده، اما در گزارشهای منتشرشده توضیح دقیقی درباره مبنای محاسبه این رشد ۸۰ درصدی ارائه نشده است. هنوز مشخص نیست این عدد بر اساس معاملات قطعی ثبتشده، دادههای میدانی یا برآوردهای غیررسمی اعلام شده است.
مرجع آماری رشد ۸۰ درصدی قیمت مسکن چیست؟
تا چند سال قبل، سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور یکی از منابع اصلی تحلیل بازار مسکن بود. فعالان بازار و مشاوران املاک میتوانستند به دادههایی مانند:
- میانگین قیمت معاملات
- تعداد خرید و فروشها
- روند تغییرات منطقهای قیمت
- حجم معاملات ثبتشده
دسترسی داشته باشند. اما با محدود شدن دسترسی به این دادهها و توقف انتشار منظم گزارشهای بانک مرکزی درباره تحولات بازار مسکن، فضای آماری بازار با ابهام بیشتری مواجه شده است.
در چنین شرایطی، اعلام اعداد بزرگ درباره قیمت مسکن بدون انتشار جزئیات آماری، امکان بررسی و مقایسه را دشوار میکند.
اختلاف میان آمار رسمی و روایتهای بازار
مرکز آمار ایران اخیراً نرخ تورم نقطهبهنقطه بخش مسکن در خرداد ۱۴۰۵ را حدود ۳۱.۹ درصد اعلام کرده است؛ رقمی که فاصله قابل توجهی با ادعای رشد ۸۰ درصدی دارد.
این اختلاف لزوماً به معنای نادرست بودن کامل یکی از روایتها نیست، زیرا:
- تورم مسکن با رشد قیمت فروش در برخی مناطق متفاوت است
- برخی مناطق ممکن است جهشهای محلی شدیدتری را تجربه کرده باشند
- دادههای میدانی مشاوران املاک میتواند با میانگین رسمی کشور تفاوت داشته باشد
اما نبودِ یک مرجع عمومی و قابل دسترس باعث شده امکان سنجش دقیق این ادعاها برای مردم و حتی فعالان بازار دشوار شود.
نبود آمار شفاف چه اثری بر بازار دارد؟
ابهام آماری فقط یک مسئله تخصصی نیست و میتواند مستقیماً بر رفتار بازار اثر بگذارد.
برای خریداران، مخصوصاً خانهاولیها، شنیدن ارقام بزرگ درباره افزایش قیمت ممکن است باعث:
- تعجیل در خرید از ترس گرانتر شدن بازار
- یا برعکس، عقبنشینی کامل از بازار به دلیل ناامیدی از توان خرید
شود.
در سمت مقابل، برخی فروشندگان نیز ممکن است بر اساس همین فضای روانی، قیمتهای پیشنهادی خود را افزایش دهند؛ حتی اگر معاملات واقعی بازار چنین رشدی را تأیید نکند.
این وضعیت در بازار اجاره نیز اثرگذار است، زیرا بخشی از نرخگذاری اجاره در ایران تحت تأثیر برداشت مالکان از ارزش روز ملک انجام میشود.
بازار مسکن به دادههای قابل راستیآزمایی نیاز دارد
کارشناسان معتقدند بازگشت انتشار منظم آمار معاملات، متوسط قیمتها و حجم دادوستدها میتواند به آرامتر شدن فضای بازار کمک کند. وجود دادههای شفاف، امکان بررسی ادعاها و تصمیمگیری دقیقتر را برای مردم فراهم میکند و از شکلگیری انتظارات هیجانی جلوگیری خواهد کرد.
در حال حاضر، آنچه مشخص است این است که ادعای رشد ۸۰ درصدی قیمت مسکن هنوز با جزئیات آماری شفاف منتشر نشده و در مقابل، آمار رسمی مرکز آمار ایران تصویری متفاوت از تورم بخش مسکن ارائه میدهد.
