رکود عمیقتر بازار مسکن در سایه تنشهای سیاسی؛ طلا و ارز پیشتاز بازارهای سرمایهای
در حالی که بازارهای طلا و ارز طی روزهای اخیر جهشهای قیمتی قابل توجهی را تجربه کردهاند، بازار مسکن تحت تأثیر تنشهای سیاسی و منطقهای وارد فاز رکودی عمیقتری شده است. بررسیها نشان میدهد همزمان با صعود نرخ دلار و طلا، حجم معاملات ملکی کاهش یافته و ثبات نسبی قیمتها بر بازار مسکن حاکم شده است.
بازگشت بازار ملک به رکود
برخلاف بازار ارز و طلا که تنها در بازهای پنجروزه به ترتیب رشد حدود ۹ و ۲۵ درصدی را ثبت کردند، بازار مسکن از فضای پرریسک سیاسی تأثیر منفی گرفته و با افت محسوس معاملات روبهرو شده است. بازار ملک که طی یک ماه گذشته رشد حدود ۱۵ درصدی در قیمتهای پیشنهادی را تجربه کرده بود، با تشدید تنشهای سیاسی بار دیگر وارد فاز کسادی شد. فعالان بازار میگویند رکود همچنان ادامه دارد و قیمتها تغییر محسوسی ندارند.
در همین مدت، قیمت هر گرم طلا از محدوده ۱۶ میلیون تومان به حدود ۲۰ میلیون تومان رسید و نرخ دلار نیز از ۱۴۵ هزار تومان به ۱۵۸ هزار تومان افزایش یافت که بیانگر جذابیت بالای بازارهای موازی است.
جاماندگی بازار مسکن از رقبا
بررسی روند یکساله بازارها نشان میدهد طلا رشد ۲۶۳ درصدی و دلار افزایش ۹۰ درصدی را ثبت کردهاند. در مقابل، بر اساس آمارهای غیررسمی، میانگین قیمت مسکن در تهران نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش داشته و به محدوده ۱۳۰ میلیون تومان در هر متر مربع رسیده است. افزایش هزینههای ساخت و رشد قیمت مصالح ساختمانی، موجب افزایش بیشتر قیمت واحدهای نوساز نسبت به واحدهای قدیمی شده، اما با این حال، سرعت رشد مسکن همچنان پایینتر از سایر بازارهاست.
تأثیر مستقیم تنشهای منطقهای بر معاملات ملکی
افزایش تنشهای سیاسی، تحرکات نظامی آمریکا در منطقه و فضای پرابهام سیاست خارجی، اثرات منفی قابل توجهی بر بازار ملک ایران گذاشته است. این شرایط، رکودی را که از حدود دو سال پیش آغاز شده بود، عمیقتر کرده است. فعالان بازار معتقدند حجم خرید و فروش مسکن در تهران به کمترین سطح خود رسیده و تعداد زیادی از فایلهای فروش بدون متقاضی باقی ماندهاند.
کاهش شتاب رشد اجارهبها
در بازار اجاره نیز کاهش سرعت رشد اجارهبها ادامه دارد. این روند که از نیمه دوم سال گذشته آغاز شده بود، در دیماه نیز تداوم یافت. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه شاخص اجاره خانوارها در دیماه به ۳۲.۷ درصد رسید که کمترین میزان از نیمه دوم سال ۱۴۰۱ تاکنون محسوب میشود.
بازار مسکن سردرگم است
تورج سرباز، عضو هیاتمدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران، با اشاره به شرایط فعلی بازار مسکن گفت: رسیدن دلار به محدوده ۱۶۰ هزار تومان و عبور قیمت سکه از ۲۱۰ میلیون تومان نشان میدهد قیمتها از منطق اقتصادی فاصله گرفتهاند. به گفته وی، بازار مسکن به دلیل خاصیت دیرپذیری، فعلاً منطقیتر از سایر بازارها عمل کرده اما در رکود به سر میبرد.
او افزود: نقدشوندگی بالای طلا و ارز باعث شده سرمایهها به سمت این بازارها حرکت کند، در حالی که قیمت بالای مسکن و زمانبر بودن فروش، انگیزه خرید ملک را کاهش داده است.
پیوند سیاست و اقتصاد، عامل تشدید رکود
سرباز تأکید کرد: اقتصاد کشور بهشدت با سیاست گره خورده و فضای رسانهای نگرانکننده، رکود بازار مسکن را تشدید کرده است. وی با اشاره به کاهش قدرت خرید متقاضیان مصرفی و خروج سرمایهگذاران از بازار مسکن، نبود نهاد ناظر و پاسخگو را یکی از عوامل سردرگمی بازار دانست.
دو سناریو برای آینده بازار مسکن
این عضو هیاتمدیره اتحادیه مشاوران املاک درباره آینده بازار گفت: تجربه سالهای گذشته نشان میدهد در ماههای پایانی سال، انتظارات تورمی میتواند بازار مسکن را تا حدی فعال کند. در صورت عدم وقوع درگیری نظامی، احتمال رشد ۲۵ تا ۴۰ درصدی قیمت مسکن در سال آینده وجود دارد، اما در صورت وقوع جنگ، بازار ملک وارد رکود سنگینتری خواهد شد.
قفلشدگی معاملات در روزهای اخیر
سعید لطفی، دیگر عضو هیاتمدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران، نیز اظهار کرد: پیش از التهابات اخیر، قیمتهای پیشنهادی مسکن بین ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته بود، اما از حدود یک هفته گذشته بازار عملاً قفل شده و معاملات به حداقل رسیده است.
کاهش شفافیت در بازار ملک
لطفی با اشاره به محدودیت دسترسی اتحادیه به آمار رسمی معاملات گفت: در حال حاضر قیمتها عمدتاً از طریق سایتهای اینترنتی رصد میشود و اختلال در سامانههای رسمی، شفافیت بازار را کاهش داده است. به گفته وی، ریسکهای غیراقتصادی باعث حرکت سرمایههای خرد به سمت طلا و دلار شده، در حالی که رشد فعلی این بازارها واقعی نیست.
مطالبه رونق غیرتورمی
وی تأکید کرد: رشد قیمتها در بازارهای موازی بیشتر هیجانی است و مسکن با تأخیر واکنش نشان میدهد. مشاوران املاک خواهان رونق غیرتورمی هستند و ادامه رکود میتواند به اقتصاد کشور آسیب جدی وارد کند.
جمعبندی
بررسیها نشان میدهد بازار مسکن در شرایط کنونی، تحت تأثیر تنشهای سیاسی و نوسانات اقتصادی، وارد رکودی عمیقتر شده است. در حالی که بازارهای طلا و ارز رشدهای قابل توجهی را تجربه میکنند، بازار ملک با کاهش معاملات و ثبات نسبی قیمتها مواجه است. کارشناسان معتقدند تداوم یا خروج از رکود بازار مسکن، به تحولات سیاسی، ثبات اقتصادی و کنترل نوسانات ارزی وابسته خواهد بود.
