ادغام آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک در مرکز تحقیقات؛ سرنوشت ۱۸۰۰ قرارداد عمرانی چه میشود؟
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در نشست اخیر خود با اعضای کمیسیون عمران مجلس از آغاز مرحله تازهای از اصلاحات ساختاری در این وزارتخانه خبر داد. بر اساس تصمیمات اعلامشده، شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک بهعنوان یکی از مهمترین بازوهای اجرایی دولت، قرار است در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادغام شود؛ تصمیمی که آینده بیش از ۱۸۰۰ قرارداد فعال عمرانی را تحت تأثیر قرار میدهد.
حرکت به سمت چابکسازی ساختار وزارتخانه
وزیر راه و شهرسازی، این اصلاحات را یک تکلیف قانونی دانسته و هدف اصلی آن را تمرکززدایی، افزایش بهرهوری و چابکسازی ساختار اجرایی عنوان کرده است. طبق این رویکرد جدید، وظیفه سیاستگذاری در ستاد وزارتخانه متمرکز میشود و شرکتها و سازمانهای تابعه نقش اجرایی سیاستها را بر عهده خواهند داشت.
در چارچوب این برنامه، تصمیمات مهمی اتخاذ شده که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ادغام شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی
- تداوم فعالیت مرکز تحقیقات بهعنوان نهاد بالادستی
- تفکیک شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) و ادامه فعالیت آن بهصورت خصوصی
- ابقای صندوق ملی مسکن در ساختار فعلی
- ابهام در سیاستها؛ ادغام یا خصوصیسازی؟
اعلام خبر ادغام در شرایطی صورت میگیرد که پیشتر، بحث واگذاری این شرکت به بخش خصوصی مطرح شده بود. علاءالدین رفیعزاده، رئیس سازمان اداری و استخدامی، پیش از این تأکید کرده بود که بخشهای حاکمیتی شرکت به وزارتخانه منتقل شده و فعالیتهای تصدیگرایانه به بخش خصوصی واگذار میشود.
همچنین مجید کیانپور، مدیرعامل شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک، در آبان ۱۴۰۴ از قرار گرفتن این شرکت در فهرست واگذاری گروه ۲ و برنامه واگذاری ۸۰ درصدی سهام آن خبر داده بود. اکنون، کارشناسان معتقدند رویکرد جدید دولت در قالب «ادغام در مرکز تحقیقات» میتواند با سیاستهای پیشین خصوصیسازی در تضاد باشد و نیازمند شفافسازی دقیق در سطح اجرایی است.
جایگاه فعلی شرکت؛ ۱۸۰۰ قرارداد فعال در سراسر کشور
شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک با بیش از ۷۰ سال سابقه فعالیت، نقش کلیدی در کنترل کیفیت پروژههای عمرانی کشور ایفا میکند. از مهمترین شاخصهای عملکردی این شرکت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مدیریت بیش از ۱۸۰۰ قرارداد فعال با ۴۳ دستگاه اجرایی
- فعالیت بهصورت درآمد–هزینهای و بدون وابستگی به بودجه عمومی
- برخورداری از ۱۰۲۰ شعبه آزمایشگاهی در سراسر کشور
- ارائه خدمات تخصصی در کوتاهترین زمان حتی در مناطق دورافتاده
جمعبندی؛ ضرورت دقت مهندسی در اصلاح ساختار
ادغام آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک در مرکز تحقیقات میتواند ظرفیتهای پژوهشی و نظارتی این حوزه را تقویت کند، اما در صورت اجرای نادرست، ممکن است تعهدات جاری و ایمنی پروژههای زیربنایی کشور با چالش مواجه شود. کارشناسان تأکید دارند که این تغییر ساختاری نیازمند برنامهریزی دقیق و شفافسازی کامل برای جلوگیری از بروز اختلال در پروژههای عمرانی است.
